{"id":360,"date":"2022-03-28T12:50:00","date_gmt":"2022-03-28T10:50:00","guid":{"rendered":"https:\/\/zapomnianadolina.pl\/dolina\/?p=360"},"modified":"2022-03-30T14:50:42","modified_gmt":"2022-03-30T12:50:42","slug":"danczypol","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zapomnianadolina.pl\/dolina\/danczypol\/","title":{"rendered":"DA\u0143CZYPOL"},"content":{"rendered":"\n

Wie\u015b po\u0142o\u017cona we wschodniej cz\u0119\u015bci gminy Grabowiec<\/a>, nad rzek\u0105 Kalin\u00f3wk\u0105, w obr\u0119bie Dzia\u0142\u00f3w Grabowieckich.
Pierwsza wzmianka o miejscowo\u015bci pochodzi z roku 1472, wtedy notowano we wsi 1 \u0142an grunt\u00f3w uprawnych. W roku 1531 by\u0142o w Da\u0144czypolu tylko 1\/2 lana u\u017cytk\u00f3w uprawnych. Wed\u0142ug rejestru poborowego w 1578 roku wie\u015b nale\u017ca\u0142a do Szymona Danieleckiego, kt\u00f3ry posiada\u0142 1\/4 \u0142ana ziemi i 1 zagrodnika bez ziemi oraz Jana Danieleckiego, w\u0142a\u015bciciela 1 \u0142ana ziemi, 2 zagrodnik\u00f3w z ziemi\u0105 i 2 zagrodnik\u00f3w bez ziemi.
W 1608 roku Dariczypol by\u0142 w posiadaniu Olbrachta \u0141uszkowskiego, kt\u00f3rego poddany Chwedko Gaida oskar\u017cy\u0142 Piotra Danieleckiego (by\u0107 mo\u017ce wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bciciela wsi) o pobicie. Olbracht \u0141uszkowski jako wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bciciel wsi notowany by\u0142 jeszcze w 1620 roku. W 1674 roku wie\u015b nale\u017ca\u0142a do Bernarda Rudawskiego, a w 1727 roku Da\u0144czy-pol by\u0142 we w\u0142adaniu Wojnickich.
W 1762 roku zmar\u0142 Wojciech Szystowski, jeden z wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicieli Da\u0144czypola. Cz\u0119\u015b\u0107 wsi nale\u017ca\u0142a w\u00f3wczas do Stanis\u0142awa Brodowskiego i Kaspra Dobrzy\u0144skiego, notowanego w 1764 roku. Z tego okresu pochodzi inwentarz d\u00f3br obrazuj\u0105cy wygl\u0105d siedziby dworskiej: \u201eDw\u00f3r stary na g\u00f3rze, do kt\u00f3rego drzwi na klamk\u0119 zamykaj\u0105ce si\u0119 …. sieni z kt\u00f3rej kuchenka z grub\u0105 do pieca. Z tej sieni drzwi do izby. Z tej izby alkierz…. naprzeciwko spi\u017carka za piecem i drzwiami na ty\u0142 zalepione, naprzeciwko tej izby piekarnia stara z\u0142a ju\u017c si\u0119 rozwalaj\u0105ca…. Na boku izdebka dziecinna z piecem przy kuchence z drzwiami …. Gonty na ca\u0142ym budynku stare z\u0142e … Naprzeciwko stajenka chru\u015bciana z wrotami y \u017c\u0142obem … Daley przy niey chelew na byd\u0142o …. naprzeciwko na tym\u017ce podw\u00f3rzu spichlerz stary i g\u00f3r\u0105 drewniany Z podw\u00f3rza id\u0105c ku zystawcom stodo\u0142a o dwu wrotach naprzeciw siebie z za mkni\u0119ciem Przy bramie z Grabowca po lewej r\u0119ce sadz na wieprze… przy kt\u00f3rym loch zawalony po prawej za\u015b r\u0119ce psiarnia …. Ponadto istnia\u0142 ogr\u00f3d du\u017cy naprzeciwko budynku [dworu] oraz drugi ma\u0142y na dole ku wsi. Ogr\u00f3dek przed oknami male\u0144ki”.
Wymieniony w inwentarzu \u201edu\u017cy” ogr\u00f3d, jak przypuszczaj\u0105 autorzy inwentaryzacji z 1987 roku by\u0142 ogrodem kwaterowym typu w\u0142oskiego ulokowany w zachodniej cz\u0119\u015bci za\u0142o\u017cenia, na uformowanym tarasowo stoku wzg\u00f3rza. Po\u0142o\u017cony naprzeciwko dworu by\u0142 zapewne powi\u0105zany osiowo z dworem i z po\u0142o\u017conym po przeciwnej stronie dworu dziedzi\u0144cem.
Przed rokiem 1801 Da\u0144czypol nale\u017ca\u0142 do Antoniego Ksawerego Russyana, kt\u00f3ry w tym roku sprzeda\u0142 go Janowi Ulanickiemu. W 1 pot. XIX wieku dobra te naby\u0142 Dobrowolski. W 1846 roku Da\u0144czypol nale\u017ca\u0142 do Ignacego Holcera, a nast\u0119pnie do Piotra Kami\u0144skiego herbu \u0141uk Napi\u0119ty, naczelnika powiatu hrubieszowskiego, zmar\u0142ego w 1870 roku. W 2 pol. XIX wieku wie\u015b by\u0142a kr\u00f3tko we w\u0142adaniu tak\u017ce Klein\u00f3w. W 1878 roku prawdopodobnie Esenowie nabyli wie\u015b za 29 tys. rubli.
Wed\u0142ug spisu z 1827 roku we wsi by\u0142o 15 dom\u00f3w i 52 mieszka\u0144c\u00f3w, natomiast wed\u0142ug spisu z 1921 roku – 17 dom\u00f3w i 116 mieszka\u0144c\u00f3w.
W 1921 roku dobra liczy\u0142y 564 morgi, w tym 431 m\u00f3rg grunt\u00f3w ornych, 64 morgi \u0142\u0105k, 5 m\u00f3rg pastwisk, 52 morgi lasu i 12 m\u00f3rg plac\u00f3w i nieu\u017cytk\u00f3w. W folwarku by\u0142o 13 budynk\u00f3w drewnianych, m\u0142yn wodny, cegielnia i piec do wypalania wapna. W\u0142o\u015bcianie posiadali 101 m\u00f3rg u\u017cytk\u00f3w..
W 1891 roku jako w\u0142a\u015bciciel notowany by\u0142 Abram Essen, a w latach 1891-1909 Da\u0144czypol by\u0142 w\u0142asno\u015bci\u0105 Kazimierza D\u0119bowskiego, kt\u00f3ry pobudowa\u0142 tu szereg budynk\u00f3w gospodarczych i mieszkalnych. Wzniesiono tak\u017ce nowy dw\u00f3r i oficyn\u0119. W 1909 zmuszony sytuacj\u0105 finansow\u0105 i rodzinn\u0105 sprzeda\u0142 dobra Mo\u0144kowi i Dobie Garfinkielom za sum\u0119 67 300 rubli.
W 1922 roku maj\u0105tek sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z 554 m\u00f3rg, w tym 486 m\u00f3rg ziemi ornej, 55 m\u00f3rg \u0142\u0105k, 4 m\u00f3rg sadu, 4 m\u00f3rg pod zabudowaniami i 5 m\u00f3rg nieu\u017cytk\u00f3w, dr\u00f3g i row\u00f3w. W\u00f3wczas w\u0142a\u015bciciele mieszkali w Zamo\u015bciu, maj\u0105tkiem natomiast zarz\u0105dza\u0142 administrator. Do zabudowa\u0144 dworskich nale\u017ca\u0142y: dom mieszkalny z 7 ubikacjami, drewniany, obmurowany, o wym. 18 x 11 m, wys. 3,5 m; dom drewniany z 4 ubikacjami, kryty gontem, o wym. 9 X 8 m, wys. 2,5 m; dom drewniany z 2 izbami, kryty gontem, o wym. 11 x 5,5 m, wys. 2 m; dom drewniany z 2 izbami, kryty gontem, o wym. 11 X 5,5 m, wys. 2 m; drewniany dom mieszkalny z 4 izbami, kryty gontem, o wym. 14 X 8 m, wys. 2,5 m; dom mieszkalny z 10 izbami, drewniany, o wym. 30 x 9 m, wys. 2,5 m; obora drewniana kryta gontami, o wym. 20 x 8 m i wys. 2,5 m; budynek z\u0142o\u017cony ze stajni i stodo\u0142y (chru\u015bcianej), kryty do po\u0142owy gontem, o wym. 50 x 9 m, wys. 3 m; stodo\u0142a drewniana kryta gontem, o wym. 47 X 15 m i wys. 3 m; poddasze na kierat kryte gontem; drewniana przybud\u00f3wka na plewy kryta gontem, wozownia i spichlerz drewniany kryty gontem, o wym. 15 x 14 m, wys. 2,5 m; parnik drewniany, o wym. 9 x 5 m, wys. 2 m; m\u0142yn drewniany kryty blach\u0105, o wym. 8 x 8 m, wys. 3,5 m; obora drewniana, chlewiki i ku\u017ania drewniana kryta gontem, o wym. 3,5 x 2 m, wys. 1,5 m. W\u0142a\u015bciciele zatrudniali w tym okresie 14 os\u00f3b s\u0142u\u017cby dworskiej i 14 komornik\u00f3w.
W wyniku reformy rolnej w latach 1922-1923 rozparcelowano 118,90 ha i w\u00f3wczas maj\u0105tek Da\u0144czypol liczy\u0142 348 m\u00f3rg i 88 pr\u0119t\u00f3w .
Wed\u0142ug spisu z 1921 roku wie\u015b liczy\u0142a 17 dom\u00f3w i 116 mieszka\u0144c\u00f3w, w tym 11 Ukrai\u0144c\u00f3w natomiast folwark 6 dom\u00f3w i 96 mieszka\u0144c\u00f3w, w tym 7 Ukrai\u0144c\u00f3w i 10 \u017byd\u00f3w.
Od 1932 roku Doba z Kahan\u00f3w Garfinkiel jej syn Sanel zamieszkali w Zamo\u015bciu, maj\u0105tek za\u015b wydzier\u017cawili najpierw Wojciechowi Stadnikowi, a potem \u017bydowi Bronis\u0142awowi Wirnikowi W 1940 roku Niemcy skonfiskowali dobra jaki bezpa\u0144skie. Po wyzwoleniu ziemi\u0119 o powierzchni 194,52 ha przej\u0119to na Skarb Pa\u0144stwa i rozparcelowano pozostawiaj\u0105c przy dworze 5,25 ha grunt\u00f3w. Teren dawnego ogrodu zosta\u0142 po wojnie ca\u0142kowicie zniszczony, \u0142\u0105cznie z wi\u0119kszo\u015bci\u0105 zabudowa\u0144 dworskich. Dw\u00f3r rozebrano w 1966 roku, a zbudowano tu le\u015bnicz\u00f3wk\u0119.
Podczas okupacji hitlerowskiej Da\u0144czypol zosta\u0142 wysiedlony w styczniu 1943 roku. W miejsce wysiedlonej ludno\u015bci polskiej sprowadzono do wsi Ukrai\u0144c\u00f3w usuni\u0119tych z powiatu zamojskiego.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

\u0179R\u00d3D\u0141O: J\u00f3zef Nied\u017awied\u017a – Leksykon historyczny miejscowo\u015bcidawnego wojew\u00f3dztwa zamojskiego<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

FILM O DA\u0143CZYPOLU<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n

\n